Seksuele ontwikkeling stap voor stap

Baby’s (van 0 tot 1 jaar)

Door zijn huid leert een pasgeboren baby zichzelf en zijn omgeving 'voelen'. Hij merkt het verschil tussen een prettig huidcontact (een streling) of een onprettig (een vieze luier).

Baby’s verkennen alles met de mond en neus, later met de handen.

Vanaf vier maanden ontdekken baby’s hun eigen lichaam. Ze pakken hun handen, voeten en tenen vast.

Baby's kunnen al erecties krijgen. Die kunnen met seksuele gevoelens gepaard gaan. Maar baby's hebben er geen seksuele fantasieën bij, volwassenen wel.

Jongens (vanaf zes maanden) en meisjes (vanaf negen maanden) pakken hun geslachtsdelen vast. Die aanrakingen gebeuren nog niet doelbewust, maar voelen wel prettig aan.

Vanaf hun eerste verjaardag kunnen jongens en meisjes min of meer bewust naar hun geslachtsdelen grijpen. Die aanraking ervaren ze als prettig. Dat noemen we auto-erotisch gedrag.

Peuters (van 1 tot 3 jaar)

Peuters hebben nog heel veel behoefte aan lichamelijk contact. Ze zitten graag op schoot en laten zich graag knuffelen of kietelen. Ook stoeien en kusjes geven vinden ze leuk.

Peuters worden zich bewust van het verschil tussen jongens en meisjes. ‘Ik heb een piemeltje en jij niet.’ Nieuwsgierig als ze zijn, willen ze die verschillen grondig bestuderen. Ze gaan op ontdekking bij ouders, broers en zussen of leeftijdsgenootjes.

Ze willen de geslachtsdelen van anderen ook graag aanraken. In het begin hebben ze er nog geen idee van dat aanrakingen misschien ongepast zijn of pijn doen.

Peuters denken nog vaak dat ze van de ene op de andere dag van geslacht kunnen veranderen. Pas in de kleutertijd gaan ze beseffen dat ze voor altijd een jongen of een meisje zijn. 

Kleuters (van 3 tot 6 jaar)

Kleuters worden zich bewust van sociale regels. Uit reacties van hun omgeving leren ze dat ze niet zomaar elkaars lichaam kunnen bekijken of aanraken. Daarom zullen kleuters zich in een hoekje terugtrekken om te experimenteren. 

Ze spelen graag rollenspelletjes: doktertje, vader en moeder. Soms gaan ze ook experimenteren met voorwerpen. Ze stoppen bijvoorbeeld een knikker in elkaars anus of vagina of maken een elastiekje vast rond de penis. Lees hoe je best reageert

Kleuters hebben nog altijd veel behoefte aan lichamelijk contact, maar vinden zich vaak te groot om op schoot te zitten.

Kleuters worden al verliefd en kennen al hechte vriendschappen. Ze worden verliefd op hun moeder of op de meester. Of net zo goed op een jongen als op een meisje. Met homoseksualiteit heeft dat (nog) niets te maken. Lach je kleuter niet uit, toon interesse en respecteer zijn gevoelens. 

Kleuters zijn heel geïnteresseerd in alles wat met zwangerschap en geboorte te maken heeft. Hun vragen brengen je soms in verlegenheid, maar voor hen heeft het voortplantingsverhaal niets met seksualiteit te maken. Ze stellen vragen over van alles en nog wat, dus ook over kindjes maken.

Kleuters weten nu dat 'jongen' of 'meisje' zijn definitief is en dat jongens mannen worden en meisjes vrouwen. Ze gaan zich ook meer jongen of meisje voelen en gaan op zoek naar rolpatronen: hoe gedraag je je eigenlijk als jongen of meisje? Die bevestiging zoeken ze natuurlijk bij seksegenootjes.

Kinderen (van 6 tot 12 jaar)

Zodra de kleutertijd voorbij is, tonen kinderen minder openlijk belangstelling voor seksualiteit. Ze stellen veel minder vragen over 'baby's krijgen'. Hun belangstelling voor seksualiteit is nu meer ‘verborgen’.

Op verkenning, maar minder openlijk

Ze spelen seksuele spelletjes, maar houden het graag verborgen voor volwassenen. Kom je er toch achter als ouder, dan kun je daar best van schrikken. Ze vertellen schuine moppen bijvoorbeeld, of versieren een schoolschrift met 'tekeningen' van wel heel uitgesproken geslachtsdelen.

Vooral jongens gaan vanaf acht jaar meer met hun geslachtsdeel spelen, alleen of samen met andere jongens.

Kinderen rond een jaar of acht kunnen plots heel preuts reageren, bijvoorbeeld als jij het vol goede bedoelingen eens over seksualiteit wil hebben of als acteurs gaan zoenen op tv. Wat is er aan de hand?

Uit vorige reacties van volwassenen hebben ze vaak al gemerkt dat seksualiteit geen gespreksonderwerp is als alle andere.

Hoe nieuwsgierig ze ook zijn, de wereld van de volwassen seksualiteit vinden ze tegelijk iets 'raars' en 'vies'. Kinderen ontwikkelen een schaamtegevoel en zijn voortaan gesteld op privacy. Gedaan met omkleden in het openbaar.

Waar halen ze informatie over seks?

Kinderen van deze leeftijd zijn erg op de buitenwereld gericht. Ze nemen gretig kennis op van vrienden en uit de media. Ook online gaan ze op zoek naar informatie.

Jongens en meisjes

Lagereschoolkinderen spelen graag met seksegenoten. Jongens noemen meisjes 'flauw' en meisjes vinden jongens te 'wild'. Ze zoeken bevestiging over wat 'mannelijk' of 'vrouwelijk' gedrag is bij hun seksegenoten.

Voor het eerst verliefd

De eerste verliefdheden steken de kop op en kunnen soms heftige gevoelens oproepen. Vanaf acht jaar ongeveer beginnen de eerste schuchtere aanrakingen (hand vasthouden, dicht bij elkaar zitten). De helft van de kinderen die tussen tien en twaalf verliefd zijn, zoent al op de wang.

Tieners (van 12 tot 15 jaar)

Veel tieners experimenteren met flirten, ook via internet. Zo leren ze bij over relaties en verkennen ze elkaars grenzen. Jongens ervaren weinig moeilijkheden, maar meisjes vinden seksuele vragen of verzoeken vaak te ver gaan.

De helft van de pubers van dertien tot veertien jaar heeft wel al eens getongzoend. Voor jongeren overgaan tot geslachtsgemeenschap zetten ze nog een aantal tussenstappen. Van zoenen en tongzoenen over strelen boven de kleren, tot naakt vrijen en geslachtsgemeenschap. Gemiddeld doen ze er 2,7 jaar over tot ze toe zijn aan geslachtsgemeenschap.

Veel tieners gaan meer masturberen, jongens meer dan meisjes. Daar komen nu ook seksuele verlangens en fantasieën bij.

Adolescenten (van 15 tot 25 jaar)

Adolescenten krijgen hevige seksuele verlangens. Maar overgaan tot ‘actie’ doen ze meestal stap voor stap. Al deze stappen noemen we ook 'seksuele carrière'. Van zoenen en tongzoenen naar strelen boven en onder de kleren tot coïtus en andere vormen van seksualiteit.

Wanneer hebben jongeren voor de eerste keer seks?

De ‘seksuele carrière’ van jongeren begint gemiddeld op hun twaalfde: dan zoenen voor de eerste keer. Ongeveer de helft van de Vlaamse jongeren heeft op zijn zeventiende of achttiende voor de eerste keer seks met penetratie.  

Lees bij 'omgaan met grenzen' welk seksueel gedrag van kinderen aanvaardbaar is en hoe je het best reageert.

Hoofd categorie: 
info_weight: 
0
Seksuele ontwikkeling categorieën: