Gezond opvoeden
Gezonde keuze
Gezond opvoeden
Gezonde keuze
Gezond opvoeden
Gezonde keuze
Gezond opvoeden
Gezonde keuze
Gezond opvoeden
Gezonde keuze

Gezonde keuze

In de verschillende themadossiers lees je hoe je regels, belonen en straffen kan toepassen binnen elk gezondheidsthema. Wist je dat je door grenzen en regels op te stellen je kinderen kan ondersteunen bij het versterken van hun zelfvertrouwen, sociale vaardigheden en hoe om te gaan met problemen en tegenslagen?

Ontdek enkele tips om aan de slag te gaan. Misschien pas je zelf andere technieken toe? Ouders doen al heel wat en bovendien is elk gezin en elk kind verschillend. De lijst met tips is dus zeker niet volledig. 

Via regels en afspraken werken aan zelfvertrouwen

Regels, afspraken, beloning en straf maken deel uit van de opvoeding. Aangepast aan je kind, bieden ze zekerheid en tonen ze dat je hem of haar graag ziet. Naarmate kinderen ouder worden, kunnen regels steeds meer besproken worden. Als je rekening houdt met de mening en ideeën van je kind, draag je bovendien bij aan zijn/haar zelfvertrouwen. Daarnaast kan je door de manier waarop je omgaat met een overtreding van de regels ook een boost geven aan het zelfvertrouwen. 

Vraag en luister naar de mening en ideeën van je kinderen

Door inbreng te vragen over de huisregels, het middagmaal, actieve familie-uitstapjes of de kleur van de nieuwe zetel, leren kinderen en jongeren dat hun mening er ook toe doet. Hierdoor laat je blijken dat je vertrouwen hebt en gaan ze steviger in hun schoenen staan. Waar kan je als ouder op letten?

  • Probeer rekening te houden met hun inbreng. Ook als deze mening afwijkt van de jouwe. Willen je kinderen bijvoorbeeld liever naar de speeltuin dan naar het zwembad?
     
  • De eindbeslissing blijft bij de ouders, zeker bij belangrijke beslissingen. Jij kiest, op maat van je kind, hoeveel en bij welke beslissingen je inbreng vraagt.
     
  • Leer kinderen en jongeren omgaan met de gevolgen van hun keuzes. Als ouder kan je hierbij helpen door samen mogelijke negatieve en positieve gevolgen van een beslissing te bekijken. Daarnaast kan je jouw kinderen, zeker wanneer ze al wat ouder zijn, de gevolgen van hun keuzes zelf laten dragen. Op die manier leren ze al doende:

    Je zoon van 17 heeft gisteren teveel gedronken en is nu niet in staat om op tijd op zijn weekendwerk te verschijnen. Verzin je als ouder een excuus voor hem of laat je hem zelf instaan voor de eventuele gevolgen?
     

Omgaan met het overtreden van regels: vertrek vanuit een ik-boodschap

Je kinderen maken hun huiswerk niet, laten overal hun spullen liggen of komen hun afspraken niet na? Consequent je grens aangeven en een gevolg koppelen aan het overtreden van deze grens kan helpen. Door te letten op de manier waarop je storend gedrag verbetert, kan je bovendien bijdragen aan het zelfvertrouwen. Vertrek hiervoor vanuit een ik-boodschap: 

  1. Vertrek vanuit het gevoel dat JIJ krijgt bij het storend gedrag. Dit komt minder beschuldigend over, lokt minder discussie uit en zegt iets over het gedrag in plaats van over de persoonlijkheid van je kind.
     
  2. Wees duidelijk en benoem het precieze gedrag waarmee je niet akkoord bent. Hierdoor weten kinderen wat ze fout doen en wat ze kunnen veranderen.
     
  3. Geef eventueel enkele alternatieven of voorstellen.

Zeg bijvoorbeeld eerder:
,, Ik vind het niet leuk dat je heel de tijd vraagt om koekjes. We hadden afgesproken om tussendoor niet te snoepen. Als je honger hebt, kan je misschien een stuk fruit eten?” 
Dan dat je zegt:
,,Ik vind dat je vervelend bent!”

Zeg bijvoorbeeld eerder:
,,Ik maak me echt zorgen wanneer je elk weekend dronken thuiskomt na een feestje. Ik vraag me af hoe dat komt? Misschien kunnen we samen de afspraken nog eens bekijken?” 
Dan dat je zegt:
,,Jij bent elke weekend dronken! Je kan geen neen zeggen tegen je vrienden zeker?!”

Omgaan met het overtreden van regels: elke emotie mag er zijn, maar niet elk gedrag is oké

We staan er niet altijd bij stil, maar achter alles wat we doen, gaat een emotie schuil. Gevoelens beïnvloeden wat je doet. Zo kan een kleuter die heel boos is andere kindjes slaan, kan een puber die verdrietig is gaan uithuilen bij een vriend of kan iemand die vrolijk is een liedje zingen.

De emoties mogen er altijd zijn, maar wanneer het gedrag of de reactie die eruit voortkomt niet kan, treed je best consequent op. Laat weten dat het gedrag niet oké is, maar respecteer wel de emotie door bijvoorbeeld de gevoelens die je opmerkt bij je kind te benoemen:

  • ,, Ik begrijp dat je boos bent, maar daarom hoef je niet met de deuren te slaan.”
     

Gevoelens respecteren is niet altijd vanzelfsprekend. Vaak gaat alle aandacht naar het foute gedrag en wie betrapt zich af en toe niet op uitspraken zoals “je bent een grote jongen, je hoeft niet te huilen”, “stel je niet aan” of “kijk eens niet zo boos!”. Emoties teveel ontkennen, maakt het moeilijk voor kinderen om te leren omgaan met wat ze voelen en om vertrouwen te hebben in zichzelf.

Hoe deze tips nog meer toegepast kunnen worden, lees je in volgende getuigenis.

Regels, afspraken en sociale vaardigheden aanleren

Vaak leren kinderen sociale vaardigheden zo goed als vanzelf. Bijvoorbeeld door te spelen met klasgenoten, op bezoek te gaan bij oma en opa of onder toezicht van mama alleen een krant te kopen. Sommige kinderen hebben meer structuur, afspraken en bevestiging nodig: 

Sociale vaardigheden leren uit regels en afspraken overtreden

Leren om op een correcte manier om te gaan met andere mensen is best complex. Er zijn zo veel verschillende regels en afspraken. Door te spelen en te oefenen, pikken kinderen erg veel op. Uiteraard hoort bij leren ook het maken van fouten:

  • Benoem wat er fout gaat, leg uit hoe het anders kan of doe het zelf voor. Jongere kinderen moeten vaak nog leren hoe ze in verschillende situaties het best reageren. Zo kan je kind bijvoorbeeld geen zin hebben om iemand te begroeten of roept je dochter om aandacht wanneer je net een belangrijk telefoongesprek voert.
     
  • Bekijk het foute of ongepaste gedrag als een kans om je kind sociale vaardigheden bij te brengen, ondanks dat deze ‘foutjes’ best frustrerend kunnen zijn. Probeer evenveel geduld te tonen als bij het leren lezen of fietsen:

Delen, je inleven in de gevoelens en gedachten van iemand anders, gepast reageren en andere sociale vaardigheden moeten kinderen stapje per stapje leren. Net zoals leren fietsen. Wanneer je kind leert fietsen zonder steunwieltjes, dan ben je toch ook niet kwaad als het niet meteen lukt? Of dan zet je hem of haar toch ook niet in de hoek? Je zal eerder aanmoedigen om het opnieuw of net een beetje anders te proberen. En je kan eventueel je kind (letterlijk) ondersteunen.

  • Je kan niet alle fouten door de vingers zien. Bepaal voor jezelf wat kan en wat niet. Is je kind bijvoorbeeld onbeleefd, begint het te vloeken tijdens een ruzie, doet het anderen zomaar pijn of steelt het speelgoed? Bewaak de grenzen en afspraken en reageer consequent wanneer je kinderen ze niet naleven. 
     

Complimentjes wanneer je kinderen goed omgaan met anderen

Jongere kinderen, maar ook pubers, kunnen nog wel eens de bal misslaan en fouten maken. Leren omgaan met andere mensen is en blijft een leerproces. Focussen op de zaken die wel goed gaan kan helpen.

,,Wat goed dat jij zo flink je beurt afwacht.”

,,Ik vind het heel lief dat je Sara ging troosten.”

,,Wat reageer jij toch rustig als Sander opnieuw ruzie zoekt.”

Belonen en straffen kan helpen om met problemen en emoties om te gaan

Geef een complimentje wanneer je zoon een probleem zelfstandig oplost of je dochter op de proppen komt met een goede oplossing. Geef ook voldoende aandacht wanneer je kind niet in woede uitbarst of een hevige huilbui voorkomt door op de juiste manier te reageren. Dit verhoogt de kans dat ze het in de toekomst ook goed aanpakken. Vindt er toch een driftbui of uitbarsting plaats?

  • Troosten en geruststellen komen op de eerste plaats wanneer een probleem je zoon of dochter van streek maakt. Laat je kind zijn emoties tonen en wacht met een gesprek tot iedereen kalmer is.
     
  • Probeer zelf rustig te blijven wanneer er een emotionele uitbarsting is. Helaas hoort dit meestal bij het opvoeden van kinderen. Hoe moeilijk het ook is, laat de bui voorbij gaan. Zelf boos worden of tevergeefs blijven troosten zullen de driftbui hoogstwaarschijnlijk erger maken.
     
  • Time-out bij gedrag dat, ondanks de woede of het verdriet, ongepast is. Gooit je dochter bijvoorbeeld tijdens een driftbui bij het eten haar maaltijd op de grond? Een time-out kan dan helpen. 
Hoofd categorie: 
info_weight: 
2
Gezond opvoeden categorieën: