Gezond opvoeden
Gezonde keuze
Gezond opvoeden
Gezonde keuze
Gezond opvoeden
Gezonde keuze
Gezond opvoeden
Gezonde keuze
Gezond opvoeden
Gezonde keuze

Gezonde keuze

Regels en afspraken

  • Mag je zoon van 4 een dessertje na het eten? En wat als hij zijn bord niet heeft leeggegeten?
  • Je komt de woonkamer binnen. Je kinderen, 8 en 12 jaar, kijken tv. Volgens jou is het veel te mooi weer, je zet de tv uit en je spoort ze aan om buiten te gaan. De kinderen protesteren, want nu kunnen ze morgen op school niet meepraten over de serie. Ben je te streng?
  • Je dochter van 15 jaar gaat voor het eerst naar een schoolfeestje. Je wil dat er goede afspraken gemaakt worden. Maar kan je haar verbieden om een glaasje alcohol te drinken? Als je haar moet geloven doet iedereen het wel.
  • Je wil niet dat je kinderen ooit roken of drugs gebruiken. Dat heb je al heel erg duidelijk gemaakt. Als je ze ooit betrapt, krijgen ze 1 maand huisarrest. Maar wat als je het niet weet?

Deze situaties zijn voorbeelden van dagelijkse opvoedingssituaties. Regels en afspraken helpen gezinnen om niet over elk punt in discussie te moeten gaan. Bovendien hebben kinderen regels nodig. Regels en grenzen bieden houvast, duidelijkheid, zekerheid en daardoor veiligheid.

Ook over gezonde voeding, voldoende bewegen of schermtijd, gamen, roken, drinken en blowen hebben kinderen en jongeren regels nodig.

Formuleer duidelijke regels en afspraken

Kinderen en jongeren hebben regels nodig die duidelijk en positief geformuleerd zijn:

  • ‘Je mag 1 uur tv kijken per dag’ is duidelijker dan ‘Je mag niet te veel tv kijken.’
     
  • ‘Niet te veel frisdrank’ is een vage regel. Een duidelijke regel kan zijn: ‘Water kan je zo veel drinken als je wil. Je kan 1 glaasje fruitsap per dag drinken, maar niet aan tafel. Een glaasje frisdrank kan af en toe in het weekend of op een feestje.’
     
  • ‘Geen alcohol voor 18 jaar’ laat minder ruimte voor interpretatie dan: ‘Begin niet te jong met alcohol.’
     
  • ‘We willen niet dat je gaat roken of blowen’ is duidelijke taal. Wat zou je immers bedoelen met: ‘Geen gekke dingen doen, he!’?

Regels en afspraken op maat van je kind

Regels zijn belangrijk in een gezin. Maar dat wil niet zeggen dat ouders zomaar een hele lijst regels mogen invoeren en die autoritair aan kinderen kunnen opleggen. Regels moeten rekening houden met de mate van zelfstandigheid die een kind aankan. In gezinnen met jongere kinderen zullen ouders het gedrag van kinderen meer sturen. Toch kan je al van jongs af aan kinderen leren om zelf keuzes te maken. Ook al zijn de keuzemogelijkheden in het begin beperkt:

  • Een peuter van 2.5 jaar laat je niet bepalen wat hij of zij wil eten. Maar misschien kan hij bij het vieruurtje wel kiezen of hij een appel of druifjes wil.
     
  • Vanaf een jaar of 5 is de regel dat er 1 koekje per dag gegeten wordt misschien voldoende. Je kind kan dan zelf bepalen of hij nu ’s morgens of ’s middags fruit of een koekje eet. Door hem duidelijk de keuze te laten, weet je kind dat het niet meer moet zeuren om een koekje wanneer hij het ’s morgens al gegeten heeft.

Hoe ouder kinderen worden, hoe meer regels ontstaan in overleg met hen. Tegen het einde van de adolescentie moet je er immers op kunnen vertrouwen dat jongeren voldoende waarden en normen hebben opgenomen en zich met minder controle kunnen redden. Duidelijkheid via regels en grenzen gaat hand in hand met praten, luisteren en gevoelig zijn voor de noden van je kinderen.

  • Je hebt je al verschillende keren kwaad gemaakt omdat je zoon van 14 telkens zijn boterhammen voor de lunch weggooit en een broodje gaat kopen. Hij doet dit volgens jou vooral om mee te doen met de rest, maar je vraagt dit best een keer na bij je zoon. Zo kom je de juiste reden te weten. Start met je eigen bezorgdheid. Leg hem uit dat je het broodje niet gezond genoeg en te duur vindt voor elke dag. Wat vindt hij daarvan? Daarna kunnen jullie samen afspraken maken. Zo kan je voorstellen dat hij 1 of 2 keer per week een broodje mag kopen, maar dat je erop rekent dat hij  de andere dagen een gezonde lunch van thuis meeneemt. Bespreek ook hoe hij er zelf voor kan zorgen dat hij voldoende gezonde dingen eet. Welke voorstellen doet je zoon?

Regels opvolgen

Heb je een aantal regels in jullie gezin? Dan is het natuurlijk de bedoeling dat die ook opgevolgd worden. De beste manier om kinderen hierin aan te moedigen, is er regelmatig aandacht voor hebben wanneer ze zich aan de regels houden.

  • Geef een compliment aan je dochter wanneer ze na de tennisles een flesje water koopt. Laat je zoon merken dat je trots op hem bent dat hij niet rookt, ondanks dat enkele vrienden roken.

Wanneer je regels maakt, denk dan vooraf na wat de gevolgen zijn als je kind zich hier niet aan houdt. Ook dit doe je best meer en meer samen als je kinderen ouder worden.

Overtreedt je kind de regels? Wijs hem of haar daar dan rustig op. Leg uit dat je wil dat hij zich houdt aan wat jullie afgesproken hebben. Maar blijf niet eindeloos waarschuwen. Hadden jullie afgesproken wat de gevolgen zouden zijn, hou je hier dan ook consequent aan. Anders heeft die regel weinig zin.

Wordt je kind heel erg boos wanneer je hem of haar wijst op de regels? Dan kan het helpen om eerst een time-out toe te passen. Wil je meer weten over het gebruik van een time-out, bekijk dan het onderstaande filmpje.

Wil je nog meer tips, websites, boeken en folders over regels en grenzen stellen?

Opvoeden gaat om meer dan regels

Regels hebben pas zin als ze duidelijk zijn en in overleg met je kind tot stand komen. Je kind zal wat je van hem verwacht ook makkelijker doen, als hij ziet dat zijn ouders zich ook zo gedragen. Zelf het goede voorbeeld geven doet volgen. Ook een gezonde omgeving maakt het kinderen makkelijker om zich aan de afspraken te houden.

Regels en afspraken om je goed in je vel te voelen

Regels, afspraken, belonen en straffen kunnen kinderen en jongeren helpen om zich goed in hun vel te voelen . Duidelijke grenzen zorgen voor een voorspelbare omgeving. Hierdoor krijgen kinderen een veilig gevoel. Ze kunnen volop oefenen met hun zelfbeeld, met omgaan met relaties, herkennen van emoties en problemen oplossen.  Lees hier hoe je dit als ouder kan aanpakken.

Hoofd categorie: 
info_weight: 
1
Gezond opvoeden categorieën: